Anjiyom (Hemanjiom)

İçindekiler

• Anjiyom Nedir? Türleri ve Belirtileri Nelerdir?
• Ciltteki Kırmızı Lekeler Anjiyom mudur? Benzer Durumlardan Nasıl Ayrılır?
• Kiraz Anjiyomu Tedavi Edilmeli mi? Hangi Durumlarda Müdahale Gerekir?
• Bebeklerde İnfantil Hemanjiom Nasıl Seyreder? Tedavi Süreci Nasıl İşler?
• Anjiyom İçin Ne Zaman Dermatoloğa Başvurmalısınız?
• Sıkça Sorulan Sorular

Anjiyom Nedir? Türleri ve Belirtileri Nelerdir?

Anjiyom, ciltteki küçük kan damarlarının çoğalması veya genişlemesiyle oluşan iyi huylu damar lezyonlarının genel adıdır. Günlük kullanımda iki farklı durum bu adla anılır: erişkinlerde görülen kiraz anjiyomu (senil anjiyom) ve bebeklerde görülen infantil hemanjiom. İkisi de damar kaynaklıdır, ancak ortaya çıkış yaşı, seyri ve tedavi yaklaşımı birbirinden farklıdır. Bu nedenle tanının doğru ayrılması önemlidir.

Kiraz anjiyomu genellikle 30’lu yaşlardan sonra ortaya çıkar. Parlak kırmızı veya mor tonlarda, 1-5 milimetre çapında, yuvarlak ve pürüzsüz kabarıklıklar şeklinde görülür; en sık gövde, kol ve bacaklarda yer alır. Sayıları yaşla birlikte artabilir. Nedeni tam olarak bilinmemektedir; yaşlanma ve genetik yatkınlığın rol oynadığı düşünülür. Genellikle ağrı veya kaşıntı yapmaz, ancak travmaya uğrarsa kanayabilir.

İnfantil hemanjiom ise doğumdan sonraki ilk haftalarda fark edilen; kırmızı, kabarık veya cilt altında mavimsi bir kitle şeklinde görülebilen bir lezyondur. Hızlı büyüme dönemi yaşamın ilk aylarındadır; sonraki yıllarda lezyon yavaş yavaş küçülür.

Anjiyomla karıştırılabilen başka damar lezyonları da vardır. Örümcek anjiyom (spider anjiyom) merkezi kırmızı bir noktadan etrafa yayılan ince damarlarla görünür; çocuklarda, gebelikte, hormon değişikliklerinde veya bazı karaciğer hastalıklarında ortaya çıkabilir. Dudakta ya da yüzde görülen mavimsi, yumuşak “venöz göl” lezyonları ise yaşlılıkta ve güneşe maruz kalan bölgelerde sık rastlanan, zararsız bir damar genişlemesidir. Hangi lezyonla karşılaşıldığı, izlem ve tedavi planını doğrudan etkiler.

Ciltteki Kırmızı Lekeler Anjiyom mudur? Benzer Durumlardan Nasıl Ayrılır?

Her kırmızı leke anjiyom değildir. Rozasea, sedef hastalığı veya atopik dermatit gibi durumlarda kırmızılık sıklıkla kaşıntı, pullanma ya da yaygın bir dağılımla birlikte görülür. Anjiyomlar ise genellikle sınırları belirgin, tek tek duran küçük kabarıklıklardır.

Muayenede kullanılan basit bir ipucu, lezyona cam bir yüzeyle bası uygulandığında renginin değişimidir; ancak bu yöntem tek başına tanı koydurmaz. Böcek ısırığı, kıl dönmesi, kırmızı yara ve sivilce gibi durumlar da kırmızı kabarıklıklar yapabilir. Uzun süredir mevcut olan ve değişmeyen küçük kırmızı kabarıklıklar çoğunlukla damar kaynaklıdır; hızla ortaya çıkan, ağrılı veya kabuklanan lezyonlar ise başka nedenleri düşündürür.

Ayırt edilmesi gereken önemli bir durum da koyu renkli, düzensiz sınırlı veya zamanla rengi ve şekli değişen lezyonlardır. Bazı pigmentli lezyonlar ve nadiren cilt kanserleri anjiyomla karışabilir. Bu nedenle yeni çıkan, hızla büyüyen, rengi koyulaşan, kanayan veya iyileşmeyen her lezyon bir dermatolog tarafından, gerekirse dermatoskopi ile değerlendirilmelidir. Tanı çoğu zaman muayene ve dermatoskopik inceleme ile konur.

Kiraz Anjiyomu Tedavi Edilmeli mi? Hangi Durumlarda Müdahale Gerekir?

Kiraz anjiyomları zararsızdır ve çoğu zaman tedavi gerektirmez. Tedavi; lezyonun görünür bölgede olması, sürekli sürtünmeye maruz kalması, kanaması ya da kişinin estetik rahatsızlığı gibi durumlarda gündeme gelir.

Uygulanan yöntemler arasında vasküler lazer, elektrokoagülasyon (elektrikle kurutma) ve kriyoterapi bulunur. Yöntem; lezyonun boyutuna, yerine ve cilt tipine göre dermatolog tarafından seçilir. İşlem sonrası geçici kızarıklık, kabuklanma ya da nadiren hafif iz veya renk değişikliği görülebilir; koyu cilt tiplerinde bu risk daha dikkatle değerlendirilir. Şüpheli görünümlü bir lezyon varsa tedaviden önce tanı netleştirilmelidir. Tedavi edilen lezyonların yerine zamanla yenileri çıkabilir, çünkü eğilim kişide devam eder.

Evde lezyonu sıkmak, kesmek, yakmak ya da bağlamak doğru değildir. Anjiyomlar damar açısından zengin olduğu için kanama kontrolsüz olabilir ve enfeksiyon, kalıcı iz riski artar. İşlem planlanıyorsa önceden kan sulandırıcı veya aspirin kullanımı gibi konular hekime bildirilmeli, işlem sonrasında da bölge güneşten korunmalı ve doktorun önerdiği bakım uygulanmalıdır.

Küçük kiraz anjiyomları çoğunlukla tek seansta, birkaç dakika süren bir işlemle giderilebilir; çok sayıda ya da daha büyük lezyonlarda birkaç seans gerekebilir. İşlemden sonra oluşan kabuk kendiliğinden düşer, kaşınmamalı ve koparılmamalıdır. İyileşme döneminde güneşten korunmak, renk değişikliği riskini azaltmaya yardımcı olur.

Bebeklerde İnfantil Hemanjiom Nasıl Seyreder? Tedavi Süreci Nasıl İşler?

İnfantil hemanjiom, bebeklerde sık görülen iyi huylu bir damar tümörüdür. Çoğu doğumdan sonraki ilk haftalarda belirir, yaşamın ilk aylarında hızla büyür, ardından durağan bir döneme girer ve yıllar içinde küçülür. Birçok hemanjiom çocukluk çağında belirgin biçimde gerilese de bazılarında geride soluk bir alan, sarkık cilt veya küçük damar genişlemeleri kalabilir.

Küçük ve sorun yaratmayan hemanjiomlar çoğunlukla düzenli izlemle takip edilir. Göz çevresi, burun, dudak ve solunum yolu gibi kritik bölgelerde olanlar, hızla büyüyenler, yara (ülserasyon) oluşturanlar ve geniş yüz hemanjiomları ise erken dönemde uzman değerlendirmesi gerektirir. Bu durumlarda çocuk hastalıkları ve dermatoloji ekibinin kontrolünde propranolol gibi beta bloker ilaçlar, küçük yüzeyel lezyonlarda timolol içeren topikal preparatlar ya da kalıcı damar izleri için lazer kullanılabilir. İlaç tedavisi mutlaka hekim kontrolünde ve bebeğin durumu değerlendirilerek başlatılmalıdır.

Ebeveynler için pratik bir öneri, lezyonun belirli aralıklarla aynı ışıkta ve aynı açıdan fotoğrafını çekerek büyüme hızını takip etmektir. Hemanjiomun en hızlı büyüdüğü dönem yaşamın ilk aylarına denk geldiğinden, risk taşıyan lezyonlarda tedavinin geç kalmaması için ilk haftalarda değerlendirme yaptırmak önemlidir. Tedavi gerekmeyen bebeklerde de lezyonun gerileme süreci konusunda ailenin bilgilendirilmesi, gereksiz kaygıyı azaltır.

Anjiyom İçin Ne Zaman Dermatoloğa Başvurmalısınız?

Lezyon kısa sürede büyüyorsa, rengi koyulaşıyor veya şekli değişiyorsa; tekrar tekrar kanıyor ya da iyileşmeyen bir yara oluşturuyorsa; çok sayıda yeni damar lezyonu birden ortaya çıktıysa; bebeğinizdeki lezyon gözü, burnu, dudağı ya da nefes almayı etkileyebilecek bir bölgedeyse veya estetik açıdan sizi rahatsız ediyorsa muayene olmanız yerinde olur. Dermatolog Uzm. Dr. Melda Özekinci, anjiyom ve benzeri damar lezyonlarının tanı ve takibinde lezyonun türüne göre kişiye özel bir plan oluşturur.

Muayenede genellikle lezyonun boyutu, rengi, yüzey yapısı ve öyküsü değerlendirilir; gerekirse dermatoskopi yapılır. Tedavinin gerekip gerekmediği ve hangi yöntemin uygun olduğu bu değerlendirmeden sonra belirlenir.

Hasta olarak muayeneye gelmeden önce lezyonun ne zaman çıktığını, büyüyüp büyümediğini, kanama veya kaşıntı olup olmadığını ve ailede benzer şikayetlerin bulunup bulunmadığını not etmek, doğru tanıya ulaşmayı kolaylaştırır. Bebeklerde doğum öyküsü ve lezyonun ilk fark edildiği tarih de önemli bilgilerdir. Belirsiz durumlarda hekim, ek görüntüleme ya da başka bir uzmanlık dalının görüşünü isteyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anjiyom bulaşıcı mıdır?

Hayır. Anjiyom bir enfeksiyon değildir; damar yapısındaki değişikliklerle ilgilidir ve temas yoluyla başka kişilere geçmez.

Anjiyom kendiliğinden geçer mi?

Kiraz anjiyomları genellikle kendiliğinden kaybolmaz. İnfantil hemanjiomlar ise çoğunlukla yıllar içinde küçülür ve geriler.

Anjiyom kanarsa ne yapmalıyım?

Temiz bir bezle birkaç dakika hafifçe bastırın. Kanama tekrarlıyorsa veya durmuyorsa bir dermatoloğa başvurun.

Lazer tedavisinden sonra iz kalır mı?

İşlem sonrası geçici kızarıklık ve kabuklanma görülebilir. Kalıcı iz nadirdir, ancak cilt tipi ve lezyonun yerine göre risk değişir; bu nedenle işlem öncesinde dermatolog değerlendirmesi önemlidir.

Anjiyom kansere dönüşür mü?

Kiraz anjiyomları iyi huyludur ve kansere dönüşmez. Ancak anjiyoma benzeyen farklı lezyonlar olabileceğinden, değişen veya şüpheli görünen lezyonlar mutlaka değerlendirilmelidir.